UDT CERT wprowadził do swojej oferty certyfikację systemu zarządzania energią zgodnie z normą PN-EN 16001:2009. 

Norma PN-EN 16001:2009 została zatwierdzona i opublikowana w grudniu 2009 roku. W normie określono wymagania dla systemu zarządzania energią elektryczną, który pozwoli przedsiębiorstwu na systematyczne dążenie do ciągłej poprawy efektywności użytkowania energii, biorąc pod uwagę uwarunkowania prawne i inne wymagania, które przedsiębiorstwo powinno spełniać. Uwzględniono wszystkie czynniki wpływające na zużycie energii, które mogą być monitorowane przez przedsiębiorstwo i na których wielkość ma ono wpływ. Norma może funkcjonować niezależnie lub może być stosowana równolegle albo może być zintegrowana z innymi systemami zarządzania.

Korzyści z wdrożenia oraz certyfikacji systemu zarządzania energią:

• Poprawa efektywności energetycznej.
• Zmniejszenie kosztów energii (redukcja zużycia energii).
• Redukcja emisji gazów cieplarnianych.
•  Wprowadzenie właściwego nadzoru nad systemem zarządzania energią w organizacji.
• Zgodność z wymogami prawnymi.
• Możliwość integracji z innymi systemami zarządzania.

Zapytanie ofertowe i wniosek o certyfikację można znaleźć na stronie UDT: http://www.udt.gov.pl/HTML/index.php?option=com_content&task=view&id=398&Itemid=47

System zarządzania energią- struktura normy

Edyta Piłat, Jednostka Certyfikująca UDT-CERT
Urząd Dozoru Technicznego

Co sprawia, że norma PN- EN 16001 może zostać wdrożona w prosty sposób? Układ normy PN-EN 16001 jest zbliżony do układu norm ISO 9001, ISO 14001, co znacznie ułatwia implementację systemu zarządzania energią. Jednakowa struktura norm ułatwia ich wspólne stosowanie.

Norma PN-EN 16001 pozwala zbudować system zarządzania energią w oparciu o podejście procesowe. Zaletą podejścia procesowego jest zapewnienie bieżącego nadzoru nad powiązaniami między poszczególnymi procesami, jak też nad ich kombinacją i wzajemnym oddziaływaniem. Jednym z najważniejszych elementów, podobnie jak w ISO 140001 oraz ISO 9001, jest uwzględnienie ciągłego doskonalenia w działaniach danej organizacji. Doskonalenie to prowadzone jest w oparciu o założenia tzw. cyklu Deminga (PDCA). Zakłada on cztery etapy działania:

• Plan (planuj) - ustal cele i procesy niezbędne do dostarczenia wyników zgodnych z polityką energetyczną organizacji,
• Do (wykonaj) - wdróż procesy, przydziel zasoby i odpowiedzialności, przygotuj i przeprowadź szkolenia, stwórz dokumentację, przeprowadź akcję informacyjną podnoszącą świadomość aspektów zarządzania energią,
• Check (sprawdź) - monitoruj i mierz procesy w odniesieniu do polityki dotyczącej energii, celów, zadań, wymagań prawnych i innych wymagań, określonych dla organizacji oraz przedstawiaj sprawozdania z wyników,
• Act (zastosuj) - podejmuj działania zmierzające do ciągłej poprawy efektywności energetycznej.

W punkcie 2 normy podano szereg definicji, m.in.:

• System zarządzania energią - zestaw wzajemnie powiązanych lub wzajemnie oddziaływujących elementów organizacji do ustanowienia polityki i celów dotyczących energii oraz do osiągnięcia tych celów,
• Program zarządzania energią - ukierunkowany plan działań dla osiągnięcia celów i zadań wynikających z polityki energetycznej,
• Polityka dotycząca energii - postanowienie organizacji o jej intencjach i zasadach w odniesieniu do całościowego funkcjonowania energii, która wyznacza ramy do działania,
• Efektywność energetyczna - stosunek wyjścia do wejścia, czyli osiągniętych wyników do włożonych dóbr, usług i energii (energy efficiency).

Podobnie brzmi definicja efektywności energetycznej podana w Dyrektywie 2006/32/WE, zgodnie z którą efektywność energetyczna to stosunek uzyskanej wielkości efektu użytkowego danego obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji, w typowych warunkach ich użytkowania lub eksploatacji, do ilości zużytej przez ten obiekt, urządzenie techniczne lub instalację energii, niezbędnej do uzyskania tego efektu.
Wymagania dla systemu zarządzania energią, jakie powinna spełnić organizacja zostały podane w punkcie 3 normy.
Jedno z wymagań dotyczy wprowadzenia polityki dotyczącej energii. Polityka ta jest ustanawiana, wdrażana i utrzymywana przez najwyższe kierownictwo. W polityce powinien być określony zakres i ramy systemu zarządzania energią. Ponadto, polityka dotycząca energii powinna:

• być odpowiednia do charakteru, skali i wpływu na zużycie energii,
• zawierać zobowiązanie do spełnienia wymagań prawnych i innych wymagań, do których spełnienia organizacja się zobowiązuje i które dotyczą jej aspektów energetycznych,
• być udokumentowana, wdrożona, utrzymywana, regularnie przeglądana i uaktualniana,
• być udostępniona do publicznej wiadomości.

W celu zapewnienia spełnienia wymagań prawnych organizacja powinna przygotować i utrzymywać listę z wykazem aktów prawnych i innych wymagań dotyczących aspektów energetycznych oraz określić jak wymagania te stosują się do aspektów energetycznych organizacji. Organizacja powinna zidentyfikować osoby odpowiedzialne i określić, jak te informacje powinny być komunikowane oraz jak wykaz dotyczący uregulowań prawnych powinien być aktualizowany.
Planowanie, kolejne wymaganie opisane w punkcie 3 normy PN- EN 16001 opisuje:

• Przegląd i ocenę aspektów energetycznych organizacji,
• Wymagania prawne,
• Cele dotyczące energii, zadania i programy.

Przegląd i ocena aspektów energetycznych powinny obejmować między innymi zagadnienia dotyczące:

• Zużycia energii (dawnego i obecnego) oraz czynników energetycznych na podstawie pomiarów i innych danych,
• Określenia obszarów znaczącego zużycia energii,
• Oszacowanie spodziewanego zużycia,
• Określenie i wyznaczenie priorytetów dla poprawy efektywności energetycznej.

Każdy przegląd powinien być dokumentowany. Przeprowadzanie przeglądów pozwala organizacji na określenie obszarów z ponad proporcjonalnym zużyciem energii lub obszarów z największym potencjałem oszczędności. Mogą to być na przykład budynki, wyposażenie oraz linie produkcyjne. Przegląd i ocena aspektów energetycznych powinien być aktualizowany w określonych odstępach czasu oraz powinien definiować priorytety w zakresie aspektów energetycznych na potrzeby dalszych analiz.

Cele dotyczące energii, zadania i programy powinny być udokumentowane i uaktualniane w określonych odstępach czasu. Cele i zadania powinny być spójne z polityką energetyczną, powinny być mierzalne, udokumentowane oraz powinny określać terminy, w jakich mają być osiągnięte. Organizacja powinna ustanowić konkretne zadania w odniesieniu do tych parametrów procesów, wyrobów lub usług na które ma wpływ, a które mają istotny wpływ na efektywność energetyczną. Przy ustalaniu celów i zadań organizacja powinna uwzględnić istotne aspekty energetyczne (określone podczas przeglądu), wymagania finansowe, operacyjne, biznesowe, prawne oraz punkt widzenia stron zainteresowanych.

Kolejnymi wymaganiami opisanymi w punkcie 3 normy są wdrażanie i funkcjonowanie oraz sprawdzanie.

Wdrażanie i funkcjonowanie traktuje o:

• Zasobach, rolach, odpowiedzialnościach i uprawnieniach,
• Świadomości, szkoleniach i kompetencjach,
• Komunikacji,
• Dokumentacji systemu zarządzania energią,
• Nadzorowaniu dokumentów
• Sterowaniu operacyjnym.

Funkcje, obowiązki i uprawnienia powinny zostać zdefiniowane, udokumentowane i zakomunikowane.
Sprawdzanie opisuje m.in. wymagania dotyczące monitorowania i pomiarów oraz auditów wewnętrznych. Audity wewnętrzne systemu zarządzania energią mogą stanowić podstawę samodeklaracji w zakresie zgodności z normą. Program auditu jest ustalany biorąc pod uwagę znaczenie poszczególnych obszarów przewidzianych do auditowania, jak również znaczenie wyników poprzednich auditów. Wyniki auditu powinny być udokumentowane i przekazywane najwyższemu kierownictwu.
Najwyższe kierownictwo powinno przeprowadzać przeglądy systemu zarządzania energią w ustalonych odstępach czasu. Dane wyjściowe z przeglądu obejmują m.in. wszelkie decyzje i działania dotyczące zmian w polityce energetycznej oraz zmian celów, zadań i innych elementów systemu zarządzania energią.

UDT-CERT
Siedziba: Al. Jerozolimskie 136; 02-305 Warszawa
tel. (022) 57-22-110 lub 57-22-139
faks (022) 57-22-129
Adres do korespondencji:
02-353 Warszawa, ul. Szczęśliwicka 34
e-mail: cert@udt.gov.pl.
Internet: www.udt-cert.pl